AI Woordenlijst

Alle belangrijke AI-termen uitgelegd in begrijpelijk Nederlands. Doorzoekbaar en op taalniveau B1-B2.

38 termen gevonden

AI (Artificial Intelligence)

Ook: Kunstmatige intelligentie

Basis

Een verzamelnaam voor computersystemen die taken uitvoeren die normaal menselijke intelligentie vereisen, zoals taal begrijpen, patronen herkennen of beslissingen nemen.

Generatieve AI

Ook: GenAI

Basis

AI die nieuwe content kan maken: tekst, afbeeldingen, code, muziek of video. Denk aan ChatGPT, DALL-E of Copilot.

LLM (Large Language Model)

Ook: Groot taalmodel

Modellen

Een AI-model dat getraind is op enorme hoeveelheden tekst en daardoor taal kan begrijpen en genereren. Voorbeelden: GPT-4, Claude, Llama.

GPT (Generative Pre-trained Transformer)

Modellen

Een type LLM ontwikkeld door OpenAI. 'Pre-trained' betekent dat het model eerst op grote datasets leert voordat het voor specifieke taken wordt ingezet.

Token

Technisch

Een stukje tekst dat een AI-model verwerkt. Ongeveer 1 token = 0,75 woord in het Engels, iets minder in het Nederlands. Hoe meer tokens, hoe hoger de kosten.

Prompt

Gebruik

De instructie of vraag die je aan een AI-systeem geeft. Een goede prompt bevat context, een duidelijke opdracht en het gewenste formaat.

Prompt engineering

Gebruik

De vaardigheid om effectieve prompts te schrijven die de AI de beste resultaten laten geven. Inclusief technieken als few-shot learning en chain-of-thought.

Hallucination

Ook: Hallucinatie

Risico's

Wanneer een AI-model overtuigend klinkende maar feitelijk onjuiste informatie genereert. Een belangrijk risico bij het gebruik van LLMs.

Fine-tuning

Technisch

Het verder trainen van een bestaand AI-model op specifieke data zodat het beter wordt in een bepaald domein of taak.

RAG (Retrieval-Augmented Generation)

Technisch

Een techniek waarbij een AI-model eerst relevante documenten opzoekt en deze gebruikt bij het genereren van een antwoord. Vermindert hallucinaties en maakt antwoorden actueler.

Embedding

Technisch

Een numerieke representatie van tekst in een vectorruimte. Hiermee kan een computer de betekenis van woorden en zinnen vergelijken.

Chatbot

Toepassingen

Een AI-programma dat gesprekken kan voeren met mensen, vaak via tekst. Moderne chatbots zoals ChatGPT gebruiken LLMs.

Copilot

Toepassingen

Microsoft's AI-assistent die geintegreerd is in Office 365, Windows en andere producten. Gebruikt GPT-4 om te helpen bij dagelijkse taken.

ChatGPT

Toepassingen

OpenAI's chatbot-interface voor hun GPT-modellen. Beschikbaar als gratis en betaalde versie (Plus/Team/Enterprise).

Claude

Toepassingen

AI-assistent van Anthropic, bekend om langere context-mogelijkheden en veiligheidsgerichte benadering.

Training data

Ook: Trainingsdata

Technisch

De data waarop een AI-model is getraind. De kwaliteit en diversiteit van deze data bepalen grotendeels hoe goed het model werkt.

Bias

Ook: Vooringenomenheid

Risico's

Systematische scheefheid in AI-output door onevenwichtigheden in trainingsdata. Kan leiden tot discriminatie of oneerlijke resultaten.

AI-geletterdheid

Ook: AI literacy

Beleid

Het vermogen om AI-systemen te begrijpen, kritisch te beoordelen en verantwoord te gebruiken. Sinds februari 2025 verplicht onder de EU AI Act.

EU AI Act

Ook: AI-verordening

Beleid

Europese wetgeving die AI-systemen reguleert op basis van risicoclassificatie. Verbiedt bepaalde toepassingen en stelt eisen aan hoog-risico systemen.

Machine Learning

Ook: ML

Basis

Een tak van AI waarbij systemen leren van data zonder expliciet geprogrammeerd te worden. Ze ontdekken patronen en verbeteren zichzelf.

Deep Learning

Technisch

Een vorm van machine learning die gebruik maakt van neurale netwerken met vele lagen. Basis van moderne AI-doorbraken in taal en beeld.

Neural Network

Ook: Neuraal netwerk

Technisch

Een computermodel geinspireerd op het menselijk brein, bestaande uit lagen verbonden knooppunten (neuronen) die patronen leren herkennen.

Transformer

Technisch

De architectuur achter moderne LLMs (de 'T' in GPT). Kan tekst parallel verwerken en relaties tussen woorden begrijpen, ongeacht hun positie.

Temperature

Ook: Temperatuur

Technisch

Een instelling die bepaalt hoe 'creatief' of 'willekeurig' een AI-model reageert. Lage temperatuur = voorspelbaarder, hoge = creatiever.

Context window

Ook: Contextvenster

Technisch

De maximale hoeveelheid tekst die een AI-model tegelijk kan verwerken. GPT-4 heeft bijv. 128K tokens, Claude tot 200K tokens.

API (Application Programming Interface)

Technisch

Een interface waarmee software met AI-modellen kan communiceren. Ontwikkelaars gebruiken APIs om AI in te bouwen in hun applicaties.

Inference

Ook: Inferentie

Technisch

Het moment waarop een getraind AI-model een antwoord genereert. De 'kosten' van AI zitten vaak in inference (per token/per request).

Open source model

Modellen

Een AI-model waarvan de gewichten publiek beschikbaar zijn, zodat iedereen het kan gebruiken en aanpassen. Voorbeelden: Llama, Mistral.

Multimodaal

Basis

AI die meerdere typen input kan verwerken: tekst, afbeeldingen, audio en video tegelijk. GPT-4V en Gemini zijn multimodaal.

Agent

Ook: AI Agent

Toepassingen

Een AI-systeem dat zelfstandig taken kan uitvoeren, beslissingen kan nemen en tools kan gebruiken om een doel te bereiken.

Agentic AI

Toepassingen

AI die autonoom meerdere stappen kan zetten om complexe taken te voltooien, inclusief plannen, uitvoeren en bijsturen.

Few-shot learning

Gebruik

Een prompt-techniek waarbij je een paar voorbeelden geeft van het gewenste resultaat, zodat de AI het patroon oppikt.

Zero-shot

Gebruik

Wanneer een AI-model een taak uitvoert zonder specifieke voorbeelden, puur op basis van de instructie.

Chain-of-thought

Ook: CoT

Gebruik

Een prompt-techniek waarbij je de AI vraagt stap voor stap te redeneren. Verbetert de kwaliteit van complexe antwoorden.

Grounding

Technisch

Het koppelen van AI-output aan verifieerbare bronnen of data. Vermindert hallucinaties door het model te 'aarden' in feiten.

RLHF

Ook: Reinforcement Learning from Human Feedback

Technisch

Een trainingstechniek waarbij menselijke beoordelaars de AI helpen betere en veiligere antwoorden te leren geven.

Synthetic data

Ook: Synthetische data

Technisch

Door AI gegenereerde data die gebruikt wordt om andere AI-modellen te trainen. Nuttig wanneer echte data schaars of privacygevoelig is.

DPIA

Ook: Data Protection Impact Assessment

Beleid

Een verplichte beoordeling van de privacyrisico's bij het inzetten van AI die persoonsgegevens verwerkt. Vereist onder de AVG.